De impact van hormonale transities op lichaam en psyche
Na bijna 30 jaar als klinisch psychologe en docente psychopathologie en levenslooppsychologie, besloot ik mij de voorbije jaren steeds meer te verdiepen in de impact van hormonale transities op het lichamelijke én psychische welzijn van vrouwen.
Die interesse is zowel professioneel als persoonlijk gegroeid. Ook ik heb ervaren wat een hormonale transitie met je kan doen: lichamelijk, emotioneel, cognitief, maar ook in je professioneel functioneren. Het heeft mij nieuwsgierig gemaakt naar wat er precies gebeurt tijdens deze levensfase en vooral naar hoe we vrouwen hierin beter kunnen begrijpen en begeleiden.
Ik ben me daarom gedurende twee jaar intensief gaan verdiepen in de wetenschappelijke literatuur rond de functies van hormonen, de impact van hormonale veranderingen op lichaam en geest, en de mogelijkheden omtrent hormoonsubstitutie. Die verdieping leidde uiteindelijk tot de beslissing om in het academiejaar 2025-2026 een bijkomende opleiding tot menopauzeconsulent te volgen. In juni 2026 behaalde ik mijn diploma met grote onderscheiding aan VIVES Hogeschool (Associatie KU Leuven).
Deze opleiding vormt voor mij een belangrijke kwaliteitsgarantie binnen het werkveld, en bevestigt mijn gespecialiseerde kennis binnen dit domein. Ze laat mij toe om mijn jarenlange ervaring als klinisch psychologe te combineren met een grondige kennis van de hormonale transitie, de mogelijke impact ervan op het functioneren van vrouwen en welke behandelingsmogelijkheden zich aanbieden.
Klachten tijdens de perimenopauze en menopauze
In mijn praktijk zie ik dagelijks vrouwen die tijdens de perimenopauze en menopauze geconfronteerd worden met klachten die een grote impact kunnen hebben op hun leven:
- Vermoeidheid en slaapproblemen
- Concentratie- en geheugenproblemen
- Stemmingswisselingen en prikkelbaarheid
- Angstgevoelens of verminderde veerkracht
Wat mij daarbij bijzonder raakt, is dat vrouwen soms lange tijd zoeken naar een verklaring voor wat er met hen gebeurt. Deze klachten worden niet altijd herkend als mogelijke gevolgen van de hormonale transitie, en worden soms uitsluitend vanuit een psychologisch perspectief bekeken en benaderd. Uiteraard kunnen stress, angst, burn-out of andere psychologische factoren een rol spelen. Maar ook de hormonale veranderingen verdienen een plaats in het verhaal.
De impact binnen de relatie: ook partners zijn welkom
De impact van deze levensfase beperkt zich bovendien niet altijd tot de vrouw zelf. Ook binnen een relatie kan de hormonale transitie voelbaar zijn. Veranderingen in stemming, energie, prikkelbaarheid, seksualiteit, slaap of emotioneel functioneren kunnen voor beide partners soms moeilijk te begrijpen zijn.
Daarom vind ik het belangrijk dat ook partners voldoende geïnformeerd worden. Een partner die begrijpt wat er mogelijk speelt, kan veranderingen beter plaatsen en er op een meer ondersteunende manier mee omgaan. Goede informatie kan onzekerheid, misverstanden en onnodige spanningen helpen voorkomen. Wanneer een man beter begrijpt wat zijn vrouw doormaakt, kan hij er niet alleen meer voor haar zijn, maar krijgt ook hij meer houvast in wat er binnen de relatie gebeurt. Ook voor het psychisch welbevinden van beiden kan dit een verschil maken.
Kennis geeft begrip, begrip creëert ruimte en die ruimte kan bijdragen aan meer verbinding binnen een koppel. Want een hormonale transitie beleef je als vrouw misschien in de eerste plaats zelf, maar de impact ervan kan ook samen gedragen worden. Om die reden zijn niet alleen de vrouwen zelf, maar ook hun partners zeker welkom in mijn praktijk.
Goede hulpverlening begint bij kennis, erkenning en een brede blik. Begrijpen wat er mogelijk speelt, klachten (zowel psychisch als fysisch) ernstig nemen en samen zoeken naar een aanpak die past bij de vrouw én haar situatie. Daarbij hoort dus ook oog hebben voor de mensen rondom haar en voor de manier waarop deze levensfase kan doorwerken in relaties en het dagelijks leven.
Samenvattend is mijn doel vrouwen (en hun partners) in deze levensfase meer kennis, inzicht en houvast te bieden. Niet door alles aan hormonen toe te schrijven, maar door de hormonale transitie mee te nemen in het geheel van lichamelijke, psychologische en relationele factoren. Ik wil vrouwen helpen om beter te begrijpen wat er met hen gebeurt, om opnieuw meer vertrouwen te krijgen in hun lichaam en zichzelf, en om vanuit die kennis te zoeken naar wat voor hen kan helpen.
Kennis delen binnen de hulpverlening
Naast mijn werk in de praktijk wil ik mijn kennis en ervaring ook delen met andere zorgverleners. Ik wil bijdragen aan een bredere bewustwording van de impact van hormonale transities en aan een betere herkenning van menopauzale klachten binnen psychologische hulpverlening.
Dat kan via lezingen, vormingen, workshops of als aanspreekpunt en expert voor collega's die meer kennis willen opbouwen rond dit thema. Want hoe beter zorgverleners begrijpen wat er tijdens deze levensfase kan gebeuren, hoe groter de kans dat vrouwen tijdig de juiste erkenning en begeleiding krijgen.